ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ   ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑΣ

ΕΥΔΙΑΛΥΤA	ΙΖΗΜΑΤΑ
Σχεδόν όλα τα οξέα
NH3	Όλα τα υδροξείδια των μετάλλων  εκτός από ΚΟΗ , ΝαΟΗ , Βα(ΟΗ)2 , Ca(OH)2
Χλωριούχα  (Cl-) , βρομιούχα  (Br-) , ιωδιούχα  (I-)  εκτός  από Pb2+ ,  Hg22+ ,  Ag+	AgCl , AgBr , AgI PbCl2 , PbBr2 , PbI2 Hg2Cl2 , Hg2Br2 , Hg2l2
Θειϊκα  (SO42-)   εκτός από Ba2+, Ca2+, Ag+ , Pb2+ , Hg2+	BaSO4 , CaSO4 , PbSO4 ,  HgSO4, Ag2SO4
Όλα τα νιτρικά  (NO3-)	Θειούχα (S2-) εκτός από Νa2S , K2S , (NH4)2S
Όλα τα χλωρικά  (ClO3-)	Φθοριούχα (F-) εκτός από ΝaF , KF , NH4F
Όλα τα υπερχλωρικά  (ClO4-)	Κυανιούχα (CN-) εκτός από ΝaCN , KCN , NH4CN
Όλα τα αιθανικά  (CH3COO -)	Ανθρακικά (CO32-) εκτός από Νa2CO3 , K2CO3 , (NH4)2CO3
Tα άλατα των  Κ+ ,Νa+, NH4+	Θειώδη (SO32-) εκτός από Νa2SO3 , K2SO3 , (NH4)2SO3
	Φωσφορικά (PO43-)  εκτός από Νa3PO4 , K3PO4 , (NH4)3PO4

ΚΥΡΙΩΤΕΡΑ ΠΟΛΥΑΤΟΜΙΚΑ ΙΟΝΤΑ

ΚΥΡΙΩΤΕΡΑ   ΠΟΛΥΑΤΟΜΙΚΑ   ΙΟΝΤΑ

ΜΟΝΟΣΘΕΝΗ

ΔΙΣΘΕΝΗ

ΤΡΙΣΘΕΝΗ

ΟΞΙΝΑ

ΥΔΡΟΞΥΛΙΟ :  OH- ΚΥΑΝΙΟ :  CN- NITΡΙΚΟ : NO3- NITΡΩΔΕΣ : NO2- ΥΠΕΡΧΛΩΡΙΚΟ : ClO4- ΧΛΩΡΙΚΟ : ClO3- ΧΛΩΡΙΩΔΕΣ : ClO2- YΠΟΧΛΩΡΙΩΔΕΣ : ClO- ΥΠΕΡΜΑΓΓΑΝΙΚΟ: MnO4-

ΘΕΙΙΚΟ : SO42- ΘΕΙΩΔΕΣ : SO32- ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ : CO32- XΡΩΜΙΚΟ : CrO42- ΔΙXΡΩΜΙΚΟ : CrO72- MAΓΓΑΝΙΚΟ : MnO42- ΨΕΥΔΑΡΓΥΡΙΚO :ZnO22- ΜΟΛΥΒΔΙΚΟ : PbO32- ΜΟΛΥΒΔΩΔΕΣ : PbO22- ΦΩΣΦΟΡΩΔΕΣ :HPO32-

ΦΩΣΦΟΡΙΚΟ : PO43- ΑΡΓΙΛΛΙΚΟ : AlO33- ΑΡΣΕΝΙΚΙΚΟ : AsO43- ΑΡΣΕΝΙΚΩΔΕΣ : AsO33-

OΞINO ΘΕΙΙΚΟ : HSO4- OΞINO ΘΕΙΩΔEΣ : HSO3- ΟΞΙΝΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ : HCO3- ΟΞΙΝΟ ΘΕΙΟΥΧΟ : HS- OΞΙΝO ΦΩΣΦΟΡΙΚΟ : HPO42- ΔΙΣOΞΙΝO ΦΩΣΦΟΡΙΚΟ : H2PO4-

 ΑΜΜΩΝΙΟ  :  NH₄⁺

ΑΡΙΘΜΟΙ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ

ΑΡΙΘΜΟΙ ΟΞΕΙΔΩΣΗΣ

ΜΕΤΑΛΛΑ	ΑΜΕΤΑΛΛΑ
	ΕΝΩΜΕΝΑ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΟΘΕΤΙΚΟΤΕΡΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ	ΕΝΩΜΕΝΑ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΑΡΝΗΤΙΚΟΤΕΡΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ
Li , Na , K , Ag : +1 Mg , Ca , Ba , Zn : +2 Al , Bi  : +3 Cu , Hg : +1 , +2 Au : +1 , +3 Fe , Co , Ni  : +2 , +3 Pb , Sn , Pt :  +2 , +4 Cr : +2 , +3 , +6 Mn : +2 , +4 , +6 , +7	Η : -1 F, Cl, Br, I : -1 O: -2 S: -2 N , P , As , Sb , B : -3 C , Si  : -4	H : +1 Cl, I : +1, +3, +5, +7 Br  : +1, +3, +5 O : -1(Υπεροξείδια) , +2 ( F2O) S : +4 , +6 N , P , As , Sb  : +3 , +5 B : +3 C , Si  : +4

Ύλη Χημείας Γ΄ Λυκείου 2016-2017

Ύλη Χημείας Γ΄ Λυκείου 2016-2017

 ΤΕΛΙΚΑ ΚΑΜΙΑ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΕΡΣΙΝΗ ΥΛΗ

Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών Από το βιβλίο «Χημεία» της Γ’ Τάξης Γενικού Λυκείου των Σ. Λιοδάκη, Δ. Γάκη κ.ά., έκδοση (Ι.Τ.Υ.Ε.) «Διόφαντος».

Κεφάλαιο «ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΗ - ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ»
• Παρ. «Αριθμός οξείδωσης. Οξείδωση - Αναγωγή»
• Παρ. «Κυριότερα οξειδωτικά -αναγωγικά. Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής»
ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ:
- την υποενότητα «Συμπλήρωση αντιδράσεων οξειδοαναγωγής» με εξαίρεση τη «Μέθοδο μεταβολής του αριθμού οξείδωσης» η οποία είναι εντός ύλης και
- την υποενότητα «Παραδείγματα οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων» με εξαίρεση τα:
1) Οξείδωση ΝΗ3 απόCuO,
4) Οξείδωση CO από KMnO4 παρουσία H2SO4 και
5) Οξείδωση FeCl2 από K2Cr2O7 παρουσία HCl τα οποία είναι εντός ύλης.

Κεφάλαιο «ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ»
• Παρ. «Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές. Ενδόθερμες-εξώθερμες αντιδράσεις Θερμότητα αντίδρασης - ενθαλπία»
ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ υποενοτήτων: «Ενθαλπία αντίδρασης -ΔΗ», «Πρότυπη ενθαλπία αντίδρασης, ΔΗ0», «Πρότυπηενθαλπία σχηματισμού, ΔΗ0f»,
«Πρότυπη ενθαλπία καύ-σης, ΔΗ0c»,
«Πρότυπη ενθαλπία εξουδετέρωση, ΔΗ0n»,
«Πρότυπη ενθαλπία διάλυσης, ΔΗ0sol» και «Ενθαλπίαδεσμού, ΔΗ0B».

Κεφάλαιο «ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ»
• Παρ. «Γενικά για τη χημική κινητική και τη χημική αντίδραση - Ταχύτητα αντίδρασης» μέχρι και το 1ο Παράδειγμα με την Εφαρμογή του.

Κεφάλαιο «ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ»
• Εισαγωγή
• Παρ. «Έννοια χημικής ισορροπίας - Απόδοση αντίδρασης»
• Παρ. «Παράγοντες που επηρεάζουν τη θέση χημικής ισορροπίας - Αρχή Le Chatelier»
• Από την παρ. «Σταθερά χημικής ισορροπίας Kc - Kp» μόνο η υποενότητα «Σταθερά χημικής ισορροπίας Kc»χωρίς την Κινητική απόδειξη του νόμου χημικής ισορροπίας.
Παρατήρηση: Δεν θα διδαχθούν τα παραδείγματα και
οι ασκήσεις που απαιτούν γνώση της έννοιας μερική πί-
εση αερίου και του Νόμου μερικών πιέσεων του Dalton.

Κεφάλαιο «ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ»
ΕKTΟΣ ΑΠΟ:
• υποενότητα «Ισχύς οξέων - βάσεων και μοριακή
δομή» της παρ. «Ιοντισμός οξέων - βάσεων» και
• παρ. «Γινόμενο διαλυτότητας».

Κεφάλαιο «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ»
ΕKTΟΣ ΑΠΟ:
• υποενότητα «Ηλεκτροσυγγένεια» της παρ. «Μεταβο-
λή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων» και
• παρ. «Ηλεκτρονιακοί τύποι - Σχήματα μορίων»

Κεφάλαιο «ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ»
ΕKTΟΣ ΑΠΟ:
• υποενότητα «Επαγωγικό φαινόμενο» της παρ. «Δομή
οργανικών ενώσεων - Διπλός και τριπλός δεσμός - Επαγωγικό φαινόμενο»,
• παρ. «Στερεοϊσομέρεια (εναντιοστερεομέρεια και διαστερεομέρεια)»,
• υποενότητες «Η αρωματική υποκατάσταση» και
«Μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων» της παρ.
«Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχα-
νισμοί οργανικών αντιδράσεων»,
• υποενότητα «Οργανικές συνθέσεις» της παρ. «Οργανικές συνθέσεις - Διακρίσεις» με εξαίρεση την αλογονοφορμική αντίδραση.

Το σχετικό ΦΕΚ ΕΔΩ  
(για σύγκριση δείτε και το περσινό ΦΕΚ ΕΔΩ )

11   ΜΑΡΤΙΟΥ    ΗΜΕΡΑ    ΧΗΜΕΙΑΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΛΗΣ

ΔΑΛ  dlefkad@gmail.com

ΘΕΜΑ: Διαχείριση διδακτέας - εξεταστέας ύλης της Χημείας Γ΄ τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών για το σχολικό έτος 2015 – 2016

Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 49/06-10-2015 Δ.Σ) σας αποστέλλουμε τις παρακάτω οδηγίες για τη διδασκαλία της Χημείας της Γ΄ τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών για το σχολικό έτος 2015- 2016. 

ΧΗΜΕΙΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Γ΄ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Από το βιβλίο «Χημεία» Γ΄ Γενικού Λυκείου Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών των Σ. Λιοδάκη, Δ. Γάκη κ. ά. έκδοση (Ι.Τ.Υ.Ε.) «Διόφαντος», 2015.

Κεφάλαιο 1. «ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΗ – ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΣΗ» (6 ώρες)

Να διδαχθούν:

Η §1.1. «Αριθμός οξείδωσης. Οξείδωση – Αναγωγή»

Κατά τη διδασκαλία της παραγράφου προτείνεται να δοθεί έμφαση  στον υπολογισμό του αριθμού οξείδωσης ενός στοιχείου σε μία χημική ένωση και στη διάκριση οξείδωσης – αναγωγής.

Από τις ασκήσεις – προβλήματα να διδαχθούν:  13, 14, 21, 22 και 29

Από την §1.2. «Κυριότερα οξειδωτικά – αναγωγικά. Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής»  να διδαχθούν μόνο:

·Ο ορισμός των οξειδωτικών και των αναγωγικών ουσιών.

·Η «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΗΣ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΜΟΡΦΗΣ» (κείμενο μέσα στο πλαίσιο, σελ. 19).

·Από την υποενότητα «Παραδείγματα οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων», τα παραδείγματα:

1) Οξείδωση ΝΗ₃ από CuO,
4) Οξείδωση CO από KMnO₄ παρουσία H₂SO₄ και
5) Οξείδωση FeCl₂ από K₂Cr₂O₇ παρουσία HCl

Κατά τη διδασκαλία της παραγράφου 1.2. προτείνεται:

Να δοθεί έμφαση στο χαρακτηρισμό των χημικών ουσιών ως οξειδωτικών και αναγωγικών.

Να γίνει εξάσκηση των μαθητών στη συμπλήρωση χημικών εξισώσεων αντιδράσεων οξειδοαναγωγής με τη μέθοδο της μεταβολής του αριθμού οξείδωσης. Δεν απαιτείται από τους μαθητές η γνώση των προϊόντων με βάση τον πίνακα των οξειδωτικών και αναγωγικών ουσιών, ΕΚΤΟΣ αυτών που περιλαμβάνονται στα παραδείγματα: 1) Οξείδωση ΝΗ₃ από CuO, 4) Οξείδωση CO από KMnO₄ παρουσία H₂SO₄ και 5) Οξείδωση FeCl₂ από K₂Cr₂O₇ παρουσία HCl.

Να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στην οξειδωτική δράση των όξινων διαλυμάτων KMnO₄ και του K₂Cr₂O₇, καθώς είναι προαπαιτούμενα για το κεφάλαιο 7 (Οργανική Χημεία).

 Προτείνεται, επίσης, για εξάσκηση των μαθητών, να γίνουν και τα εξής παραδείγματα:

• CO + K₂Cr₂O₇  + H₂SO₄→
• FeSO₄ + K₂Cr₂O₇  + H₂SO₄→
• FeSO₄ + KMnO₄ + H₂SO₄→
• CH₃CH₂OH+ KMnO₄ + H₂SO₄→ CH₃COOH
• CH₃CH₂OH+ K₂Cr₂O₇ + H₂SO₄→ CH₃CHO
• CH₃CH₂OH + K₂Cr₂O₇ + H₂SO₄→ CH₃COOH
• CH₃CHO + KMnO₄ + H₂SO₄→
• CH₃CHO + K₂Cr₂O₇+ H₂SO₄→
• 2-προπανόλη + KMnO₄ + H₂SO₄→
• 2-προπανόλη + K₂Cr₂O₇ + H₂SO₄→

Από τις ασκήσεις –προβλήματα να διδαχθούν:  16, 18, 19, 20, 23, 24, 25, 26, 27, 28, και 31. Επίσης, οι 39, 42, 43, και 56 αρκεί να δίνονται τα προϊόντα των αντιδράσεων όταν δεν αναφέρονται στην εκφώνηση.

Κεφάλαιο 2. «ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ» (1 ώρα)

Να διδαχθεί η §2.1. «Μεταβολή ενέργειας κατά τις χημικές μεταβολές. Ενδόθερμες-εξώθερμες αντιδράσεις Θερμότητα αντίδρασης – ενθαλπία», από την αρχή μέχρι την υποενότητα «Ενθαλπία αντίδρασης – ΔΗ» (σελ. 46).

Κατά τη διδασκαλία της παραγράφου προτείνεται να δοθεί έμφαση στην ταξινόμηση των χημικών αντιδράσεων σε ενδόθερμες και εξώθερμες και στη σύνδεση των μεταβολών της ενθαλπίας με τις εξώθερμες και ενδόθερμες αντιδράσεις.

Οι θερμοχημικές εξισώσεις μπορούν να διδαχθούν ως τρόπος αναπαράστασης των ενδόθερμων και εξώθερμων αντιδράσεων.

Οι στοιχειομετρικοί υπολογισμοί με βάση τη μεταβολή ενθαλπίας και τις θερμοχημικές εξισώσεις είναι εκτός ύλης.

Από τις ασκήσεις –προβλήματα να διδαχθούν:   11α, 11β, και 12α.

Κεφάλαιο 3. «ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ» (3 ώρες)

Να διδαχθεί η  §3.1. «Γενικά για τη χημική κινητική και τη χημική αντίδραση - Ταχύτητα αντίδρασης», από την αρχή  μέχρι και το 1ο Παράδειγμα με την Εφαρμογή του (σελ.75).

Το περιεχόμενο της παραγράφου αυτής είναι προαπαιτούμενο για το κεφάλαιο 4 (Χημική Ισορροπία).

Προτείνεται να δοθεί έμφαση στην εφαρμογή του ορισμού της μέσης  ταχύτητας και στην εξαγωγή ποιοτικών πληροφοριών για την ταχύτητα και την πορεία της αντίδρασης από διαγράμματα συγκέντρωσης – χρόνου.

Από τις ασκήσεις –προβλήματα να διδαχθούν:   22, 23, 24, 25, 26, 28, 29, 30, 31, 32 και 33.

Κεφάλαιο 4. «ΧΗΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ» (12 ώρες)

Να διδαχθεί η ύλη από τη σελ. 103 μέχρι την υποενότητα «Κινητική απόδειξη του νόμου χημικής ισορροπίας» στη σελ. 112.

Κατά τη διδασκαλία της §4.1 προτείνεται να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στα χαρακτηριστικά της χημικής ισορροπίας και σε υπολογισμούς που συνδέουν την τιμή της απόδοσης μιας αντίδρασης με τις ποσότητες των αντιδρώντων και των προϊόντων της.

Από τις ασκήσεις –προβλήματα να διδαχθούν:   10, 11, 12, 13, 14, 15 και 16.

Κατά τη διδασκαλία της §4.2 προτείνεται να δοθεί έμφαση στον τρόπο που επηρεάζουν τη θέση μιας χημικής ισορροπίας οι παράγοντες (συντελεστές) της χημικής ισορροπίας με βάση την αρχή Le Chatelier.

Από τις ασκήσεις –προβλήματα να διδαχθούν:   20, 21, 22, 23, 24, 25 και 26.

Κατά τη διδασκαλία της §4.3 προτείνεται να δοθεί βάρος στην επίλυση προβλημάτων στα οποία συνδέονται μερικά από τα ακόλουθα μεγέθη: η απόδοση αντίδρασης, η σταθερά ισορροπίας (K_C), οι ποσότητες των αντιδρώντων ή προϊόντων και ο όγκος του δοχείου αντίδρασης.

Να διδαχθούν τα παραδείγματα: 4.4, 4.5, 4,6, 4.9, 4.10 και 4.11.

Από τις ασκήσεις –προβλήματα να διδαχθούν:   27, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 36, 37, 39, 41, 42, 44, 50 και 51.

Κεφάλαιο 5. «ΟΞΕΑ – ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΙΟΝΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ» ( 20 ώρες)

ΕKTΟΣ ΑΠΟ:

• Την υποενότητα «Ισχύς οξέων – βάσεων και μοριακή δομή» της § 5.2.  «Ιοντισμός οξέων – βάσεων» και
• Την § 5.7.  «Γινόμενο διαλυτότητας».

Κεφάλαιο 6. «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ & ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ» (10 ώρες)

ΕKTΟΣ ΑΠΟ:

• Την υποενότητα «Ηλεκτροσυγγένεια» της § 6.4.  «Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων» και
• Την § 6.5.  «Ηλεκτρονιακοί τύποι - Σχήματα μορίων».

Κεφάλαιο 7. «ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ» (14 ώρες)

ΕKTΟΣ ΑΠΟ:

• Την υποενότητα «Επαγωγικό φαινόμενο» της § 7.1.   «Δομή οργανικών ενώσεων - Διπλός και τριπλός δεσμός - Επαγωγικό φαινόμενο»,
• Την § 7.2.   «Στερεοϊσομέρεια (εναντιοστερεομέρεια και διαστερεομέρεια)»,
• Τις υποενότητες «Η αρωματική υποκατάσταση» (στις σελ. 285-286) και «Μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων» (σελ. 294-300) της § 7.3. «Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων και μερικοί μηχανισμοί οργανικών αντιδράσεων»,
• Την υποενότητα «Οργανικές συνθέσεις» της § 7.4.  «Οργανικές συνθέσεις –Διακρίσεις»,  με εξαίρεση την αλογονοφορμική αντίδραση που θα διδαχθεί.